Composing…
Composing…
शिवमानसपूजा
Shiva · stotra · 5 verses
Adi Shankaracharya
Adi Shankaracharya — Shiva Manas Puja
The Shiva Manas Puja (Mental Worship of Shiva) by Adi Shankaracharya is a five-verse stotra that performs an entire Shiva puja — seat, bath, garments, food, music, circumambulation — entirely in the mind. The fourth verse is among the most philosophically profound in devotional literature: Shiva is the poet's own Self, Parvati is his intellect, the pranas are Shiva's companions, and every act of daily life is an act of worship. The fifth verse is a humble prayer for forgiveness of all transgressions.
रत्नैः कल्पितमासनं हिमजलैः स्नानं च दिव्याम्बरं नानारत्नविभूषितं मृगमदामोदाङ्कितं चन्दनम्।
जातीचम्पकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं च धूपं तथा दीपं देव दयानिधे पशुपते हृत्कल्पितं गृह्यताम्॥
ratnaiḥ kalpitam-āsanaṃ hima-jalaiḥ snānaṃ ca divyāmbaraṃ nānā-ratna-vibhūṣitaṃ mṛga-madāmodāṅkitaṃ candanam।
jātī-campaka-bilva-patra-racitaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ tathā dīpaṃ deva dayā-nidhe paśupate hṛt-kalpitaṃ gṛhyatām॥
A seat made of jewels, a bath of icy waters, divine garments, ornaments of various jewels, sandalwood-paste fragrant with musk, flowers of jasmine, champaka and bilva leaves, incense and a lamp — O ocean of compassion, O Pashupati, accept these mind-fashioned offerings.
सौवर्णे नवरत्नखण्डरचिते पात्रे घृतं पायसं भक्ष्यं पञ्चविधं पयोदधियुतं रम्भाफलं पानकम्।
शाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पूरखण्डोज्ज्वलं ताम्बूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो स्वीकुरु॥
sauvarṇe nava-ratna-khaṇḍa-racite pātre ghṛtaṃ pāyasaṃ bhakṣyaṃ pañca-vidhaṃ payo-dadhi-yutaṃ rambhā-phalaṃ pānakam।
śākānām-ayutaṃ jalaṃ rucikaraṃ karpūra-khaṇḍojjvalaṃ tāmbūlaṃ manasā mayā viracitaṃ bhaktyā prabho svīkuru॥
In a golden, jewel-set vessel — ghee, payasam, five-fold delicacies with milk and curd, plantains, sweet drinks, abundant vegetables, fragrant water, tambula bright with camphor — all mentally fashioned by me with devotion. O Lord, please accept.
छत्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलं वीणाभेरीमृदङ्गकाहलकला गीतं च नृत्यं तथा।
साष्टाङ्गं प्रणतिः स्तुतिर्बहुविधा ह्येतत् समस्तं मया सङ्कल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो॥
chatraṃ cāmara-yor-yugaṃ vyajanakaṃ cādarśakaṃ nirmalaṃ vīṇā-bherī-mṛdaṅga-kāhalakalā gītaṃ ca nṛtyaṃ tathā।
sāṣṭāṅgaṃ praṇatiḥ stutir-bahu-vidhā hy-etat samastaṃ mayā saṅkalpena samarpitaṃ tava vibho pūjāṃ gṛhāṇa prabho॥
An umbrella, a pair of fly-whisks, a fan, a clear mirror, instruments — vina, kettledrum, mridanga, kahala — songs and dances, eight-limbed prostrations, manifold praises — all this offered through sankalpa. O all-pervading Lord, accept this puja.
आत्मा त्वं गिरिजा मतिः सहचराः प्राणाः शरीरं गृहं पूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधिस्थितिः।
सञ्चारः पदयोः प्रदक्षिणविधिः स्तोत्राणि सर्वा गिरो यद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शम्भो तवाराधनम्॥
ātmā tvaṃ girijā matiḥ sahacarāḥ prāṇāḥ śarīraṃ gṛhaṃ pūjā te viṣayopabhoga-racanā nidrā samādhi-sthitiḥ।
sañcāraḥ padayoḥ pradakṣiṇa-vidhiḥ stotrāṇi sarvā giro yad-yat-karma karomi tat-tad-akhilaṃ śambho tavārādhanam॥
My very Self is You, O Shiva; my intellect is Girija (Parvati); my pranas are your companions; my body is your temple; my engagement with sense-objects is your worship; my sleep is your samadhi; my walking is circumambulation; my speech is praise — whatever I do, all of it, O Shambhu, is your worship.
करचरणकृतं वाक् कायजं कर्मजं वा श्रवणनयनजं वा मानसं वापराधम्।
विहितमविहितं वा सर्वमेतत् क्षमस्व जय जय करुणाब्धे श्रीमहादेव शम्भो॥
kara-caraṇa-kṛtaṃ vāk kāya-jaṃ karma-jaṃ vā śravaṇa-nayana-jaṃ vā mānasaṃ vāparādham।
vihitam-avihitaṃ vā sarvam-etat kṣamasva jaya jaya karuṇābdhe śrī-mahādeva śambho॥
Whatever offence I have committed — by hand, foot, speech, body, action, hearing, sight or mind; whether prescribed or forbidden — forgive it all. Victory, victory to you, ocean of compassion! O Sri Mahadeva, O Shambho!
Sources: Adi Shankaracharya — Shiva Manas Puja. Awaiting scholar verification.